Κέντρο Παιδιού και Εφήβου

• Ατομική ψυχοθεραπεία σε παιδιά και εφήβους

Σε κάποιες περιπτώσεις κρίνεται απαραίτητη η ατομική ψυχοθεραπεία με σκοπό το παιδί ή ο έφηβος να ανακουφιστεί από συναισθήματα θλίψης και άγχους, να επεξεργαστεί συγκρουσιακά θέματα που τον απασχολούν και να διευκολυνθεί η ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη. Ο τύπος της θεραπείας είναι υποστηρικτική ψυχοθεραπεία ψυχαναλυτικής ή γνωσιακής έμπνευσης ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε περίπτωσης. Η συχνότητα των συνεδριών συνήθως είναι 1 φορά την εβδομάδα, την ίδια μέρα και ώρα, και η διάρκεια της συνεδρίας είναι 45-60 λεπτά Απαραίτητες προϋποθέσεις για την έναρξη ψυχοθεραπείας σε παιδιά και εφήβους είναι οι ακόλουθες :

α)Η ύπαρξη αιτήματος από το παιδί/ έφηβο και την οικογένειά του. Για την διασφάλιση αυτής της προϋπόθεσης πραγματοποιείται μικρός αριθμός διερευνητικών συναντήσεων με σκοπό την διαμόρφωση ξεκάθαρου αιτήματος, πριν την δέσμευση του θεραπευόμενου και του θεραπευτή με το θεραπευτικό συμβόλαιο.

β)Η εξασφάλιση της συνεργασίας των γονέων προκειμένου να υποστηρίξουν την θεραπεία του παιδιού τους.

γ)Η επαρκής ανάπτυξη του προφορικού λόγου του παιδιού.

δ)Η νοητική του λειτουργία να βρίσκεται σε επίπεδο τουλάχιστον ελαφράς νοητικής καθυστέρησης.

ε)Να μην βρίσκεται το παιδί, ο έφηβος ή η οικογένειά του σε οξεία ψυχιατρική κρίση. (Σε μια τέτοια περίπτωση άλλου τύπου παρεμβάσεις στην κρίση είναι απαραίτητες). Σημειώνεται ότι η ομάδα των θεραπευτών (της οποίας τα μέλη είναι παιδοψυχίατροι, ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί) έχει τακτικές συναντήσεις στην διάρκεια των οποίων συζητείται η πορεία των περιπτώσεων και γίνεται κλινική εποπτεία από παιδοψυχίατρο.

Ο στόχος της ατομικής συστημικής θεραπευτικής προσέγγισης είναι να βοηθήσει το άτομο που απευθύνεται για βοήθεια:

α) Να κάνει ελεύθερες προσωπικές επιλογές, απαλλαγμένες από δυσλειτουργικές επιβαρύνσεις του παρελθόντος.

β) Να δημιουργήσει ένα δικό του πλαίσιο αναφοράς, που θα του επιτρέπει να οργανώνει και να αφομοιώνει την πολυπλοκότητα του σημερινού τρόπου ζωής.

γ) Να γνωρίσει σε βάθος τον εαυτό του και τα στοιχεία εκείνα που διευκολύνουν τη συναισθηματική του ωρίμανση.

δ) Να αναπτύξει την προσωπικότητά του.

ε) Να βρει τρόπους ανακούφισης και επίλυσης των προσωπικών του προβλημάτων.

Μ' αυτό τον τρόπο το άτομο θα είναι περισσότερο ικανό:

α) να προχωρήσει στη ζωή του με οδηγό τον εαυτό του και τα συναισθήματά του

β) να αντιμετωπίζει πιο λειτουργικά τις δυσκολίες που θα βρίσκει στην προσωπική του πορεία στη ζωή

γ) να δημιουργήσει μια ζωή με προσωπικό νόημα.

Για τη συστημική θεώρηση το άτομο γεννιέται και σχετίζεται με μια ομάδα (οικογένεια κ.λπ.) και διαμορφώνεται τόσο απ' αυτή, όσο και μέσω της αλληλεπίδρασής του με τα άλλα μέλη αυτής την ομάδας. Η προσωπικότητα του ατόμου καθορίζεται κατά κύριο λόγο από το σύστημα μέσα από το οποίο ζει και αναπτύσσεται (δηλαδή την ομάδα, την κοινότητα, την οικογένεια στην οποία ανήκει). Η συστημική θεραπευτική διαδικασία ομάδας, αποσκοπεί σε μια ολοκληρωμένη μορφή επικοινωνιακής αλληλεπίδρασης, η οποία, μπορεί να επιτευχθεί σε μια μικρή «τεχνητή» ομάδα και να εκπαιδευτεί μέσω των πολλαπλών, πολύμορφων και πολύπλοκων τρόπων του σχετίζεσθαι. Μέσα από την ομαδική συστημική θεραπευτική προσέγγιση, το άτομο μπορεί στην πράξη: α) να ενδυναμώσει το «εγώ» του και την προσωπικότητά του β) να κατανοήσει και να βελτιώσει συμπεριφορές που αλληλεπιδρούν στο πλαίσιο αναφοράς της ζωής του γ) να έχει επίγνωση της προσωπικής του πορείας στη ζωή και με ποιο τρόπο θα την εξασφαλίσει. δ) να βρει καινούριους τρόπους επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης με τους συνανθρώπους του και τα μέλη της οικογένειάς του.

Η οικογένεια είναι ο σημαντικότερος θεσμός της κοινωνίας μας. Εδραιώνει ένα δίκτυο αξιών και κανόνων και συμβάλλει στην μετάδοσή τους. Ενώνει τα μέλη της μέσω γενικών παραδοχών, προσδοκιών, στόχων, δικαιωμάτων και απαγορεύσεων. Η οικογένεια είναι ένα πολύπλοκο σύστημα, που τα μέλη του αλληλεπιδρούν και αλληλοεξαρτώνται μεταξύ τους. Κατά συνέπεια όταν ένα μέλος της βρίσκεται σε συναισθηματική κρίση, επηρεάζει όλο το οικογενειακό σύστημα και επηρεάζεται από αυτό. Με τη βοήθεια του οικογενειακού θεραπευτή, τα μέλη μιας οικογένειας μπορούν να μοιράζονται σκέψεις, συναισθήματα και εμπειρίες, τα οποία δεν είχαν μπορέσει μέχρι πρότινος να επικοινωνήσουν λειτουργικά. Η οικογενειακή θεραπεία έχει ως στόχο:

α) να βοηθήσει τα μέλη της οικογένειας να προσαρμόζονται με νέο, λειτουργικό τρόπο στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον

β) να τα ανακουφίσει από τα προσωπικά, συναισθηματικά, οικογενειακά και κοινωνικά προβλήματα και να τα εκπαιδεύσει στην επίλυση αυτών

γ) να προάγει μέσα και τρόπους πρόληψης και αντιμετώπισης των κρίσεων.

Η σχέση ενός ζευγαριού είναι ένα σύστημα του σχετίζεσθαι μεταξύ δύο ανθρώπων. Η θετική αλλαγή της λειτουργίας αυτού του συστήματος έχει ως αποτέλεσμα το άτομο να παίρνει ικανοποίηση από τις στενές του σχέσεις, που είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για την ποιότητα της ζωής του. Μέσα από τη συστημική προσέγγιση αναλύουμε την επικοινωνία του ζευγαριού και βοηθάμε στη βελτίωση της καθημερινής του αλληλεπίδρασης, μέσα από την οποία βελτιώνεται γενικότερα η σχέση. Με την εξομάλυνση της σχέσης του ζευγαριού, δεν βελτιώνεται μόνο η συνδιαλλαγή μεταξύ τους, αλλά ελευθερώνεται και η συμπεριφορά του ατόμου κάτι που αντανακλάται και στις άλλες πτυχές της ζωής του. Επίσης, αν υπάρχουν παιδιά, βοηθούνται στην ανάπτυξη της ψυχικής τους υγείας.